Халықаралық және ұлттық деңгейлерде пилотсыз көліктерді құқықтық реттеудің қазіргі жағдайы

Аңдатпа

Пилотсыз автомобильдерді (жасанды интеллект, радар, лидар, Мобильді деректер және басқа датчиктер көмегімен автоматтандырылған қозғалысты жүзеге асыратын автомобильдер) құқықтық реттеудегі олқылықтар болашақтағы осы технологиялық және қауіпсіз көлік түрін өндіруді дамытуға елеулі кедергі келтіреді. Негізгі мәселелердің бірі – автономды жүргізу технологиясын реттейтін бірыңғай халықаралық нормативтік базаның болмауы. Бұл өндірушілер үшін құқықтық белгісіздік тудырады және қауіпсіздік пен жауапкершілік стандарттарын әзірлеуді қиындатады. Сонымен қатар, көптеген елдерде қолданыстағы заңнама өзін – өзі басқаратын автомобильдер сияқты жаңа технологияларға бейімделмеген, бұл мұндай көліктерді сертификаттау және тіркеу процесінде қиындықтар туғызады. Басқа мәселелерге құпиялылық және деректерді қорғау мәселелері, сондай-ақ төтенше жағдайларда автономды шешім қабылдау жүйелеріне қатысты этикалық мәселелер кіреді. Осы факторлардың барлығы өзін-өзі басқаратын көліктерді енгізу және кеңейту процесін баяулатады және оларды шешу заң шығарушылар мен үкіметтердің кешенді тәсілін қажет етеді.

Бұл ғылыми мақала пилотсыз автомобильдерді пайдалану саласындағы құқықтық реттеудің қазіргі жағдайын жасанды интеллект технологияларын дамытудың маңызды аспектілерінің бірі ретінде қарастырады. Осы саладағы қазақстандық және шетелдік тәжірибені талдауға ерекше назар аударылды. Мақалада әртүрлі елдерде автономды көліктерді пайдаланудың құқықтық негізі мен практикалық тәжірибесі сипатталған.

Жүргізілген талдау негізінде осы саладағы құқықтық реттеуді дамыту пилотсыз автомобильдерді қалалық инфрақұрылым мен қоғамдық кеңістікке сәтті біріктіруде шешуші рөл атқарады деген қорытынды жасалады.